Âdem Çaylak ile Neo-liberalizm, Türkiye ve Müslümanlar Üzerine

Röportaj: Emre Berber

 

İlk olarak, neo-liberalizm dediğimizde neyden, nasıl bir süreçten bahsettiğimizi sormak istiyorum; nedir bu neo-liberalizm?

Evet, teşekkür ediyorum. Neo-liberalizm kavramsallaştırması aslında felsefi ya da siyasal bir kavramsallaştırma olmaktan ziyade ekonomik bir kavramsallaştırma olma özelliği taşıyor. Kavramın aslında tamamen iktisadi bir felsefesi var. İsminden de anlaşıldığı üzere klasik liberalizmin 1970’ler 80’ler ve 90’lar sürecinde yeni terimlerle ortaya çıkarılmasını ifade ediyor.

Nasıl bir süreç bu?

Şöyle… 1927 ekonomik buhranının ardından devletin ekonomiye müdahale etmesi gerektiği yönünde Keynesyen iktisadi anlayış gelişmişti. Bu döneme daha çok ‘sosyal devlet’ ya da ‘refah devleti’ dönemi diyoruz. Bu ekonomik buhran son derece büyük bir önem arz ediyor. Hatta kimi düşünürler tarafından 2. Dünya Savaşı’nın nedenlerinden birisi olarak gösteriliyor.

Bu buhranın nedenleri olarak da daha çok liberal politikaların uygulanması sonucunda oluşan bütçe açıkları ve enflasyon gibi liberal ekonominin açmazları gösterilmektedir. 1929 ekonomik buhranına karşılık yeni bir kapitalizm modeli ortaya çıkarak gelişim kazandı. 1930’larla birlikte dünyada esen rüzgâra da uygun olarak Keynesyen iktisadi model dediğimiz, devletin ekonomiye müdahalesini, devletin ekonomide üstlendiği rolün artırılmasını hedefleyen bir sosyal devlet ya da refah devlet anlayışı yaygınlık göstermeye başladı.

Bu anlayış 1970’lere 1980’lere kadar kendini sürdürdü. Fakat bu tarihlerde dünyada ortaya çıkan küreselleşmeyle birlikte ve bu modelin de kendi içinde tıkanıklıklar yaşaması sebebiyle tekrar özellikle Batı eksenli bir şekilde yeni bir dönüşümün yaşandığını görüyoruz. Mesela neo-liberal politikaların özellikle 1980’li yıllarda ABD’de Reganizm, İngiltere de Thatcherizm, Türkiye’deyse Özalizm olarak görünüm kazanmasını izliyoruz.

Nasıl bir dönüşümdü, ne gibi araçlarla gerçekleştirildi bu süreç?

(Yazının devamı için, Nida Dergisi, 175. “Neo-Liberalizm” sayısını edinebilirsiniz.)

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir


beş − 3 =

sarısoy nakliyatmedya haberlerimedya haberleriistanbul beyaz eşya servisibakırköy playstation cafeklima serviskombi servisdemirdöküm servisbaymak servisvaillant servisprotherm servisiumrekadıköy ikinci el eşyaumreaçık parfüm