Sosyal medyada can bulmuş parçalı gerçekler sayesinde artık nefes alıyoruz. Hayran olduğumuz kişileri takip etmek, içimizde kontrolsüz hisler uyandırıyor… Daha çok sıkılıyoruz. Daha fazla özeniyoruz. Gereksiz iltifatlar ediyoruz, bir kere bile aynı sofraya oturmadığımız, göz göze bakmadığımız insanlara. Gelişmek, iyileşmek yerine kendimizi dondurarak sadece takip ve taklit ediyor, kendi sesimizi tanıyamıyoruz. Sosyal medyada gezinirken, bir iltifat çarptı gözüme; “oyuncu anne” lakaplı hanımlardan birine “Nene Hatun, Kara Fatma, Ayşe Hanım” demiş ve “size bakınca aklıma gelen” diye de eklemiş takipçisi olan hanım.
Mübalağa etmiş etmesine de benim takıldığım, aklımı meşgul eden; biz kadınlar neden anneliğin bile ambalajlı olanını talep eder olduk? Aklımızı kullanmak yerine birilerinin çıkıp “hadi bugün çocuğunla oyun oyna” diyerek annelik sattıkları bu pazarda neden altını pula verdik, veriyoruz?
Yeni ve kurtarıcı fikirler edindiğimizi sanarak belediyelerin kültür merkezlerinde oturup cici annelik dersleri alıyoruz fakat baktığımızda, bu oyuncu hanımların bir noktadan sonra söyledikleri yeni bir şeyleri yok. Çünkü tecrübi bilgi değil edindiklerimiz. Tüketime dayalı, konforlu ve modern fikirlere dini eğitim serpiştirmek sureti ile bu sezon da aynı lakırdılarla boy gösterecekler. Yeni sezonda değişen şeyler yok mu? Elbette var, takip edenlerin de bildiği üzere ‘oyuncu, filmci, doğal, akademik vb annelerin’ ortak noktası kısa sürede iyi ve yeni bir eve çıkabilmiş olmaları…
Güzel günler görecekleri yuvalar olsun, kimsenin malını mevzu eden bir yazı değil elbette bu. “Fakat kadınlar olarak kendi kölelerimizi yarattık.” Örnek alma yetimizi öldürdük. Artık örnek bir annesi yok hiçbirimizin. Ciddi akademik sorunları olan, pedagojiden mahrum kitaplar milyon baskı sattı sayemizde. Tüm bunlara biz sebep olduk. Çünkü iki göz odaya sığdığımız, güvenle büyüdüğümüz hayatımız bir anda geçersiz sayıldı.
‘Oyuncu anne’ler ikea mağazasından canlı yayınla bize organizer reklamları yapınca hemen ertesi gün bütün kadınlar böyle dekorasyonların peşine düştük.
Bilmem kaç bölmeli oyuncak kutusu! Evimizi, eşyalarımızı ele geçirdiler. Birinin ipek şalı mest etti bizi, diğerinin köy evi.
Doğal bebe bisküvisi yapmayı öğrettiler bize. Ama bunun için #janjan mutfağı takip etmek zorunda kaldık.
Hadi onu takip ettik, bu sefer de #pembiş saklama kavanoz dükkânına etiketlendik. Çünkü böyle ambalajlı olmak zorundaydık. Çünkü oyuncu anneler bize bunu sattılar. Peki, tüm bunları çocuklarımız için mi yaptık? Çocuğumuza anlatacağımız masalları bu nedenle mi ele geçirdiler?
Her birini sosyal medya hesaplarından saatlerce takip ederken, çocuklarımızı bunun için mi beklettik? Elbette hayır…
Kendimize uğraş bulmuştuk. Sunuma hazır olmanın hazzı ile kaydediyorduk her anı. Ve hoşumuza gidiyordu çünkü böyle bir pazarda tezgâh açmak. Çünkü artık mutfaktan yayın yapabilir olduk falanca arkadaşımıza. Prestijimizi artıran o markanın oyuncak kutularını doldurma aktivitesi elbette beğeni ve takipçi kazandıracaktı bize. ‘Görünmek’ ‘olmak’tan çok daha kolay ve keyifliydi. Çünkü sadece çocuğumuzun gözüne bakarak, yüreğine fısıldamak çok cılızdı artık. Ve ne yazık ki oyuncu anne, çıktığı kürsünün hakkını verecek olan cümleyi kurmaktan vazgeçmişti zaten!
“Analığa” talip olmak neydi? İki göz bir yuvanın anası olmak, gösterişten ve israftan uzak, mahremiyetin korunduğu o evin kurucusu olmak neydi?
Aksine imrendiren, kıskandıran ve diğer annelere kendini kötü hissettiren bir sahneye dönen evler hızla çoğalırken, hasar gözümüze görünmedi. Hâlbuki tüm bunlar bizim hayatımızın damarlarını kesiyordu birer birer, fark etmedik.
Analarımızın tek dolapta döndürdüğü o müstağnilikten kesildik. Bir kap yemek ikram edebilmenin doygunluğundan kesildik. İbadetin güzelliğine mani ev ve kılık kıyafetlerle bilinmedik bir tarihi yaşıyor, bir yandan da bilinçsizce şehirlerarası seminerlere koşan bu annelerin, uçakta fast food yemek fotoğraflarını coşkuyla alkışlıyorduk. Çünkü enerji depolayan, hayat dolu bir anneydi bize yutturulan. Oradan da başka şehre uçacak, bize selam edecek ve “Hanımlar, eve gidince bir leğene su doldurun ve bakın bakalım çocuklar yüzebilen hayvanları seçebiliyor muuuuu?” diyerek harika fikirler verecektiler. Kabiliyetlerimiz, meziyet ve melekelerimiz hatta aklımız, idrakimiz, çocuğumuzu tanıma maharetimiz, üzeri tozlu ve kullanılmayarak tavan arasına atılmış bir eşyadan farksızdı. Çünkü bizler üretmek yerine satın almayı anneliğimize daha çok yakıştırır olmuştuk.
Tekrar altını çizerek söylemeliyim ki fikir almak, fikir edinmek, çok zengin ve ayrı bir durum. Bunu söylemiyorum. Oyuncu annelerin fikirlerine bir kere daha bakın derim bunu anlamak için. Fakat başta da değindiğim gibi son zamanlarda bu ‘oyuncu anneler’de yeni ev telaşı var. E tabiî, günde iki şehre uçup seminer vermenin mükâfatı.
Biz de taşınma kolilerinin yeni oyunlarını izliyoruz. Taşınırkenki sabırlı anneyi… Biz onları izlerken çocuklarımızın da bizi izlediğini unutarak, kolilerini ve yeni evini bekletip bize seminer vermek için koşan o anneyi bir kere daha alkışlıyoruz. Her alkış yeni bir tezgâh doğuruyor.
Sancı çekmiyoruz. Her şeye sezaryen çözümlerle müdahale ediyoruz.
Zira ümide ihtiyacımız vardır, yarınları şekillendirirken, eksik olanı tamamlama gayretini gereği gibi gösterirken. Ümide ihtiyacımız vardır, birini teselli ederken… Ümide ihtiyacımız vardır, zor zamanların yükünü çekerken… Ümide ihtiyacımız vardır, hastayı teselli ederken… Ümide ihtiyacımız vardır, iyiliklerin gerçekleşmesi için belkilere yatırım yaparken…
İyisin umarım diyerek başlayayım söze… Aslında “söze başlamak” alışkanlıkla söylenen bir ifade, bildiğin gibi söz varlığımızın sürekliliğinin bir parçasıdır. Ya sesimizde ya beynimizde ya kalemimizde ya da klavyemizde varlık gösterir. Hele kulağımızda, daha önce söylenen ve yüreğimizi inciten bir cümle nasıl da döner durur; hani bizi sevindiren, kendimize güvenmemize zemin hazırlayan o sözler, nasıl da yüreğimizi serinletir ve harekete geçmemize yardım eder. Ah bir de önden gidenlerin, dâr-ı fenâdan dâr-ı bekâya göçenlerin sözleri, tekrar tekrar gelir beynimize ve döner dolaşır dilimizde…
Edebiyatın onarıcı ve özelde şiirin diriltici nefesinin yaşadığımız ağır insanlık tablosu önünde nasıl bir karşılığa ve etkiye sahip olacağının düşünülmesi gerekiyor evvela. Şiire bu anlamda kişiye bilinç aşılama ve karşı koyma azmi yükleyen güçlü bir telkin olarak bakılabilir. Seslerle ve kelimelerle kuşanarak yaşamın kötücül güçlerine ve eğilimine yönelik iyileştirici, yaşatıcı bir pozisyon alma şeklinde de okunabilir bu.
Sinema okuryazarı ve okuryazarlığı, filmleri edilgen bir şekilde tüketmekle aynı anlama gelmez. Onlarla aktif bir diyalog içine girerek, kendi kültürel önyargılarını sorgular ve filmler aracılığıyla dünyaya dair daha geniş, daha derin bir perspektif edinmeye ulaşmayı sağlayabilir. Belki de bu, hem okuryazarlık hem okuryazar kavramı için dönüştürücü gücü temsil eder; bireyi daha eleştirel, daha empatik ve daha bilgili bir insan yapar.
Zamanın birinde , elinde not defteriyle yollara düşen ve aldığı yollarda kendine yaklaşmanın ümidini taşıyan bir seyyah varmış. Seyyah dediysem ; amaçsız bir gezgin değil kastım. O kendisine yapıştırılan tüm etiketlerden sıyrılıp, dünyayı tanımaya karar veren ,dünyayı tanıdıkça kendini de çözebileceğini düşünen biriymiş.
Oyun
Sosyal medyada can bulmuş parçalı gerçekler sayesinde artık nefes alıyoruz. Hayran olduğumuz kişileri takip etmek, içimizde kontrolsüz hisler uyandırıyor…
Daha çok sıkılıyoruz. Daha fazla özeniyoruz. Gereksiz iltifatlar ediyoruz, bir kere bile aynı sofraya oturmadığımız, göz göze bakmadığımız insanlara. Gelişmek, iyileşmek yerine kendimizi dondurarak sadece takip ve taklit ediyor, kendi sesimizi tanıyamıyoruz.
Sosyal medyada gezinirken, bir iltifat çarptı gözüme; “oyuncu anne” lakaplı hanımlardan birine “Nene Hatun, Kara Fatma, Ayşe Hanım” demiş ve “size bakınca aklıma gelen” diye de eklemiş takipçisi olan hanım.
Mübalağa etmiş etmesine de benim takıldığım, aklımı meşgul eden; biz kadınlar neden anneliğin bile ambalajlı olanını talep eder olduk? Aklımızı kullanmak yerine birilerinin çıkıp “hadi bugün çocuğunla oyun oyna” diyerek annelik sattıkları bu pazarda neden altını pula verdik, veriyoruz?
Yeni ve kurtarıcı fikirler edindiğimizi sanarak belediyelerin kültür merkezlerinde oturup cici annelik dersleri alıyoruz fakat baktığımızda, bu oyuncu hanımların bir noktadan sonra söyledikleri yeni bir şeyleri yok. Çünkü tecrübi bilgi değil edindiklerimiz. Tüketime dayalı, konforlu ve modern fikirlere dini eğitim serpiştirmek sureti ile bu sezon da aynı lakırdılarla boy gösterecekler. Yeni sezonda değişen şeyler yok mu? Elbette var, takip edenlerin de bildiği üzere ‘oyuncu, filmci, doğal, akademik vb annelerin’ ortak noktası kısa sürede iyi ve yeni bir eve çıkabilmiş olmaları…
Güzel günler görecekleri yuvalar olsun, kimsenin malını mevzu eden bir yazı değil elbette bu. “Fakat kadınlar olarak kendi kölelerimizi yarattık.” Örnek alma yetimizi öldürdük. Artık örnek bir annesi yok hiçbirimizin. Ciddi akademik sorunları olan, pedagojiden mahrum kitaplar milyon baskı sattı sayemizde. Tüm bunlara biz sebep olduk. Çünkü iki göz odaya sığdığımız, güvenle büyüdüğümüz hayatımız bir anda geçersiz sayıldı.
‘Oyuncu anne’ler ikea mağazasından canlı yayınla bize organizer reklamları yapınca hemen ertesi gün bütün kadınlar böyle dekorasyonların peşine düştük.
Bilmem kaç bölmeli oyuncak kutusu! Evimizi, eşyalarımızı ele geçirdiler. Birinin ipek şalı mest etti bizi, diğerinin köy evi.
Doğal bebe bisküvisi yapmayı öğrettiler bize. Ama bunun için #janjan mutfağı takip etmek
zorunda kaldık.
Hadi onu takip ettik, bu sefer de #pembiş saklama kavanoz dükkânına etiketlendik. Çünkü böyle ambalajlı olmak zorundaydık. Çünkü oyuncu anneler bize bunu sattılar.
Peki, tüm bunları çocuklarımız için mi yaptık? Çocuğumuza anlatacağımız masalları bu nedenle mi ele geçirdiler?
Her birini sosyal medya hesaplarından saatlerce takip ederken, çocuklarımızı bunun için mi beklettik? Elbette hayır…
Kendimize uğraş bulmuştuk. Sunuma hazır olmanın hazzı ile kaydediyorduk her anı. Ve hoşumuza gidiyordu çünkü böyle bir pazarda tezgâh açmak. Çünkü artık mutfaktan yayın yapabilir olduk falanca arkadaşımıza. Prestijimizi artıran o markanın oyuncak kutularını doldurma aktivitesi elbette beğeni ve takipçi kazandıracaktı bize. ‘Görünmek’ ‘olmak’tan çok daha kolay ve keyifliydi. Çünkü sadece çocuğumuzun gözüne bakarak, yüreğine fısıldamak çok cılızdı artık. Ve ne yazık ki oyuncu anne, çıktığı kürsünün hakkını verecek olan cümleyi kurmaktan vazgeçmişti zaten!
“Analığa” talip olmak neydi? İki göz bir yuvanın anası olmak, gösterişten ve israftan uzak, mahremiyetin korunduğu o evin kurucusu olmak neydi?
Aksine imrendiren, kıskandıran ve diğer annelere kendini kötü hissettiren bir sahneye dönen evler hızla çoğalırken, hasar gözümüze görünmedi. Hâlbuki tüm bunlar bizim hayatımızın damarlarını kesiyordu birer birer, fark etmedik.
Analarımızın tek dolapta döndürdüğü o müstağnilikten kesildik. Bir kap yemek ikram edebilmenin doygunluğundan kesildik. İbadetin güzelliğine mani ev ve kılık kıyafetlerle bilinmedik bir tarihi yaşıyor, bir yandan da bilinçsizce şehirlerarası seminerlere koşan bu annelerin, uçakta fast food yemek fotoğraflarını coşkuyla alkışlıyorduk. Çünkü enerji depolayan, hayat dolu bir anneydi bize yutturulan. Oradan da başka şehre uçacak, bize selam edecek ve “Hanımlar, eve gidince bir leğene su doldurun ve bakın bakalım çocuklar yüzebilen hayvanları seçebiliyor muuuuu?” diyerek harika fikirler verecektiler. Kabiliyetlerimiz, meziyet ve melekelerimiz hatta aklımız, idrakimiz, çocuğumuzu tanıma maharetimiz, üzeri tozlu ve kullanılmayarak tavan arasına atılmış bir eşyadan farksızdı. Çünkü bizler üretmek yerine satın almayı anneliğimize daha çok yakıştırır olmuştuk.
Tekrar altını çizerek söylemeliyim ki fikir almak, fikir edinmek, çok zengin ve ayrı bir durum. Bunu söylemiyorum. Oyuncu annelerin fikirlerine bir kere daha bakın derim bunu anlamak için. Fakat başta da değindiğim gibi son zamanlarda bu ‘oyuncu anneler’de yeni ev telaşı var. E tabiî, günde iki şehre uçup seminer vermenin mükâfatı.
Biz de taşınma kolilerinin yeni oyunlarını izliyoruz. Taşınırkenki sabırlı anneyi… Biz onları izlerken çocuklarımızın da bizi izlediğini unutarak, kolilerini ve yeni evini bekletip bize seminer vermek için koşan o anneyi bir kere daha alkışlıyoruz. Her alkış yeni bir tezgâh doğuruyor.
Sancı çekmiyoruz. Her şeye sezaryen çözümlerle müdahale ediyoruz.
İlgili Yazılar
Mektup III
Zira ümide ihtiyacımız vardır, yarınları şekillendirirken, eksik olanı tamamlama gayretini gereği gibi gösterirken. Ümide ihtiyacımız vardır, birini teselli ederken… Ümide ihtiyacımız vardır, zor zamanların yükünü çekerken… Ümide ihtiyacımız vardır, hastayı teselli ederken… Ümide ihtiyacımız vardır, iyiliklerin gerçekleşmesi için belkilere yatırım yaparken…
Mektup IX
İyisin umarım diyerek başlayayım söze… Aslında “söze başlamak” alışkanlıkla söylenen bir ifade, bildiğin gibi söz varlığımızın sürekliliğinin bir parçasıdır. Ya sesimizde ya beynimizde ya kalemimizde ya da klavyemizde varlık gösterir. Hele kulağımızda, daha önce söylenen ve yüreğimizi inciten bir cümle nasıl da döner durur; hani bizi sevindiren, kendimize güvenmemize zemin hazırlayan o sözler, nasıl da yüreğimizi serinletir ve harekete geçmemize yardım eder. Ah bir de önden gidenlerin, dâr-ı fenâdan dâr-ı bekâya göçenlerin sözleri, tekrar tekrar gelir beynimize ve döner dolaşır dilimizde…
Ahmet Örs’ten “Halkada Duranlara”: Poetik Bir Yoklama
Edebiyatın onarıcı ve özelde şiirin diriltici nefesinin yaşadığımız ağır insanlık tablosu önünde nasıl bir karşılığa ve etkiye sahip olacağının düşünülmesi gerekiyor evvela. Şiire bu anlamda kişiye bilinç aşılama ve karşı koyma azmi yükleyen güçlü bir telkin olarak bakılabilir. Seslerle ve kelimelerle kuşanarak yaşamın kötücül güçlerine ve eğilimine yönelik iyileştirici, yaşatıcı bir pozisyon alma şeklinde de okunabilir bu.
1 Uzun 1 Kısa İle Sinema Okuryazarlığı: Ördeklerin Göçü& Şemsiye
Sinema okuryazarı ve okuryazarlığı, filmleri edilgen bir şekilde tüketmekle aynı anlama gelmez. Onlarla aktif bir diyalog içine girerek, kendi kültürel önyargılarını sorgular ve filmler aracılığıyla dünyaya dair daha geniş, daha derin bir perspektif edinmeye ulaşmayı sağlayabilir. Belki de bu, hem okuryazarlık hem okuryazar kavramı için dönüştürücü gücü temsil eder; bireyi daha eleştirel, daha empatik ve daha bilgili bir insan yapar.
Seyyah
Zamanın birinde , elinde not defteriyle yollara düşen ve aldığı yollarda kendine yaklaşmanın ümidini taşıyan bir seyyah varmış. Seyyah dediysem ; amaçsız bir gezgin değil kastım. O kendisine yapıştırılan tüm etiketlerden sıyrılıp, dünyayı tanımaya karar veren ,dünyayı tanıdıkça kendini de çözebileceğini düşünen biriymiş.