İyisin umarım diyerek başlayayım söze… Aslında “söze başlamak” alışkanlıkla söylenen bir ifade, bildiğin gibi söz varlığımızın sürekliliğinin bir parçasıdır. Ya sesimizde ya beynimizde ya kalemimizde ya da klavyemizde varlık gösterir. Hele kulağımızda, daha önce söylenen ve yüreğimizi inciten bir cümle nasıl da döner durur; hani bizi sevindiren, kendimize güvenmemize zemin hazırlayan o sözler, nasıl da yüreğimizi serinletir ve harekete geçmemize yardım eder. Ah bir de önden gidenlerin, dâr-ı fenâdan dâr-ı bekâya göçenlerin sözleri, tekrar tekrar gelir beynimize ve döner dolaşır dilimizde… Öyle işte söze başlamak olmaz, sözlerden bazılarını dile getirmek, dile gelebilecek olanları kaleme almak, sayfaya bırakmak diyebilirim mektuplarıma…
Diyeceksin konuyu nereden alıyor nereye getiriyorsun, böyle yapanlara beyni dağınık diyorlar, doğrudur, öyle oluyor yazarken, yola çıktıktan sonra dikkatimi çeken noktalara takıldığım, oradaki detayı öne çıkarttığım doğrudur… Kötü müdür, ben kötü demem. Zor mudur, evet biraz, okuyanı zorlar diye düşündüğüm olmuştur, dinlerken zorlananları da bilirim ama diğer türlüsünü başaramadığım için böyle oluyor işte…
Mektup yazarken insan kelimelerini özgür bırakmalı bence, yok yok tüm yazılanlar için böyle olmalı belki de. Ben nakilci değilim, düşüncemi daha çok da duygularımı yazıyorum bildiğin gibi. İşe yarayan için ikram sayalım, en azından yazarken işime yarıyor bunu bildirebilirim. Bu kadar izah neyin nesi diyeceksen, ramazan ayındayız… Güzel ve özel bir dönemi yılın, kendimizi de gözden geçiriyoruz ya, bakıyoruz notlarımıza, noktalarımıza, eleştirenlere, eşeleyenlere, eleyenlere, elediklerimize… Bize katkı sağlayanlara, bizim etki alanımızda olup durumlarını bilmek ve gerekiyorsa yardım etmek zorunda olduklarımıza. Ramazan ayı, nasıl da bir güzelliktir, oruca niyetlenen herkes birlikte bekler ezanı. O güne kadar çok da farkında olmadığımız güneşin batışı nasıl da merkeze oturur genel olarak. Niyet ederiz oruca, oruca niyet büyük iştir, vira bismillah der başlarız yememeye, içmemeye, sıradan olan bazı hatalarımız büyük görünür gözümüze, birbirimize iyilik etmek için ne çok nedenimiz olur günün hemen hemen her saatinde. Öyledir ramazan ayı gidişine değildir bayram, güzel geçirenler, verimli yaşayanlar, doğru davrananlar için kutlanır o zaman… Ramazan ayı boyunca affetmeye yakın dururuz, barışmanın arefesinde. Nasıl da anlamaya hazır dururuz cümlelerin noktalama işaretlerinin ötesinde.
Ramazan ayı fakirlerin, muhtaçların, yoksulların daha da bir ümit beslediği ay, onların ümitlerini boş çıkarmayanlara her daim dua etmekteyim, muhtemelen sen de öyle. Hatta yardım etme imkanını bizlerin de doğru değerlendirmesini dualarıma eklerim.
Fakirlik zor iştir bu tamam ama ben sadece maddi imkanları kast etmiyorum. Ben çok parası olan nice; dost fakiri, samimiyet fakiri, güven fakiri, sabır fakiri, tevazu fakiri insanlar bilirim. Onlar için öyle canım yanar ki anlatmak zor. Duaya duran yüreklerde, güven aşılamaya çalıştığımız insanların hatıralarında, zorunu kolaylaştırdığımız insanların izahında, darını genişlettiğimiz insanların sohbetinde, iyiliğe yol alan insanların örneklediklerinin içinde olmak ne büyük zenginliktir. Diğer yandan maddi imkânı açısından fakir ama dostluk, samimiyet, sabır, hoşgörü, gayret zengini nice insanlar bilirim. Onlara da zorluklarını kolay kılacak imkanlar için Rabbimden yardım dilerim.
Ramazan ayını yazıyorum sana, bendeki ramazanı, bir dönem görsel medya ile daha yakın ilişkilerim olduğu dönemdi, beni arayarak “Çocukların orucu sevmesi için ne yapılabilir?” konusunda bir program düzenleyeceklerini, benim katılmamı talep ettiklerini, ayıracakları zamanı belirlerken benim fikrimi almak istediklerini söylediler. Ben de cevap netti hâlâ öyle; “Anneler-babalar ne zaman orucu severlerse çocuklar da o zaman sevecekler” diyerek programa gitmeme gerek olmadığını söyledim. Gençler konusunda aynı şeyi söylemeye cesaret edemem ama konu çocuklarsa ben hâlâ böyle düşünmekteyim. Oruç çarpan etkisi en çok olan ibadetlerden biridir. Kendimizle başlar ve çevremize dönüktür. Birçok şeyi anlamak için fırsattır. Eğlencenin ötesinde, coşkudur. Bence diyorum tüm bunları söylediğim diğerleri gibi. İtiraz edebilirsin, dinlerim. Lakin bir evde iftar telaşesinde yüzler asıksa, iftar sofrası bir ibadetten öte gösterişse, iftar sosyal medya için bir fotoğrafa dönüştüyse zordur asıl olanı anlayabilmek, çocuk için de, büyük için de. Şükre aday ibadetlerimizi özre muhtaç hale getirmek belki de yanlışların en büyüklerinden biridir derim kendimce.
Hülasa, her ne ise yaşadığımız kulluk şemsiyesinin altında olduğu müddetçe; bize de, çevremize de büyük bir huzur ve güvendir. Hayatın kullanma kılavuzuna uygun yaşanması, varlık nedenimize göre şekillendirilmesi iki cihanda da büyük bir zaferdir… İyi bayramlar diliyorum, çocukluğumuzun tadında bayramlar için çocukları fark etmek, büyüdüklerinde anlatacakları anılar biriktirmelerine yardımcı olmak gerekir diye düşünüyorum. Hoşça ve dostça kal… İnanıyorum ki, iyilik sana da çok yakışıyordur…
Gazze’de … kişi daha öldürüldü. Bir hastane ve iki okul bombalandı. Güvenli bölgeye geçmeye çalışan sivillere ateş açıldı. Geçtiğimiz Ekim ayından bu yana katledilen kişilerin sayısı … oldu.
Kaydıramadı.
Eli, parmakları uyuşmuştu sanki. Sustu, içinden sustu ve telefonu aldığı yere koydu.
Nasılsın? diye sormadım ama sen cevap vermediğin içindir, belki de soruyu yük etmeyeyim diyedir. Bazı cevapsız sorular sorunları besleyebilir diye düşünüyorum ben, şahit oldum çünkü. Birine sordun diyelim, “beni seviyor musun?” diye, öyle ya anlayamadın varsayalım halinden-hareketlerinden, iki türlü yorumlanmaya müsait hâli ve tavrı, o da cevap vermiyor ya. Dön-dolaş beyninde bu sorunun cevabının kalabalığı. Bu sadece sevgi konusunda değil tabii, birçok konuda böyle. Nasılsın? En ciddi sorulardan biridir, cevabı hak eder. Sadece kimin ilgilendiği, kime cevap vereceğinle ilgili ufak tefek kısıtlamalar yapılır cevapta. Nasılsın? denildiğinde kendini kontrol etmen gerekir, nasılsın gerçekten, nasılsın gerçeklerle…
Adalet ve edebiyat arasında bağ kurmak bir bakıma yersiz. Her iki kavramın da hayatı inşa edici yönü son derece açıktır. İnşa edici unsurların çelişki arz etmesi, nihayetinde beklenilmez. Bu cihetle iki kavram arasında doğrudan bir ilinti kurmaktan önce temel teşkil edici yapıya işaret edilmesi gerekir. Bu, insana daha geniş bir perspektif sunar. Bütünlük ve tutarlılık hissi kazandırır. Lakin yine de iş, inceleme ve eleştiriye gelince muhtemel ilişkilerin gözler önüne serilmesi ve somut karşılıkların sunulması icap eder.
Arap edebiyatının önemli ekollerinden biri olan Mehcer Edebiyatına değinmeden evvel “Mehcer” kelimesini tanımlamakta fayda görüyorum. Mehcer; Arapça bir kelime olup hicret edilen yer manasına gelir.Bugün artık Türkçede sıklıkla duyduğumuz göç kelimesi ile eş anlamlı olarak kullanılmaktadır. Hicret (göç) ve muhacir (göç eden kimse) kelimeleri ile de aynı kökten gelmektedir.
Medeniyet yüzyıllar boyu güneydeydi, sıcağa yakın ılıklık ve soğuktan uzak serinlik zihinlerin olduğu gibi tarımın, ticaretin bereketli ve selamette kalmasını sağlıyordu. Kuzey bilinmeyendi, sertlikti, barbarlıktı, öcüler diyarıydı, ilkesizlik, ölçüsüzlüktü. Gel zaman git zaman, doğudan ve güneyden uzaklaşarak kuzeye ve batıya göç etti medeniyet. Kavgada kazandıktan sonra bunun teorisini oluşturmakta, bilgi iktidarını köklü bir şekilde kurmakta gecikmedi kuzeyli ve batılılar.
Mektup IX
İyisin umarım diyerek başlayayım söze… Aslında “söze başlamak” alışkanlıkla söylenen bir ifade, bildiğin gibi söz varlığımızın sürekliliğinin bir parçasıdır. Ya sesimizde ya beynimizde ya kalemimizde ya da klavyemizde varlık gösterir. Hele kulağımızda, daha önce söylenen ve yüreğimizi inciten bir cümle nasıl da döner durur; hani bizi sevindiren, kendimize güvenmemize zemin hazırlayan o sözler, nasıl da yüreğimizi serinletir ve harekete geçmemize yardım eder. Ah bir de önden gidenlerin, dâr-ı fenâdan dâr-ı bekâya göçenlerin sözleri, tekrar tekrar gelir beynimize ve döner dolaşır dilimizde… Öyle işte söze başlamak olmaz, sözlerden bazılarını dile getirmek, dile gelebilecek olanları kaleme almak, sayfaya bırakmak diyebilirim mektuplarıma…
Diyeceksin konuyu nereden alıyor nereye getiriyorsun, böyle yapanlara beyni dağınık diyorlar, doğrudur, öyle oluyor yazarken, yola çıktıktan sonra dikkatimi çeken noktalara takıldığım, oradaki detayı öne çıkarttığım doğrudur… Kötü müdür, ben kötü demem. Zor mudur, evet biraz, okuyanı zorlar diye düşündüğüm olmuştur, dinlerken zorlananları da bilirim ama diğer türlüsünü başaramadığım için böyle oluyor işte…
Mektup yazarken insan kelimelerini özgür bırakmalı bence, yok yok tüm yazılanlar için böyle olmalı belki de. Ben nakilci değilim, düşüncemi daha çok da duygularımı yazıyorum bildiğin gibi. İşe yarayan için ikram sayalım, en azından yazarken işime yarıyor bunu bildirebilirim. Bu kadar izah neyin nesi diyeceksen, ramazan ayındayız… Güzel ve özel bir dönemi yılın, kendimizi de gözden geçiriyoruz ya, bakıyoruz notlarımıza, noktalarımıza, eleştirenlere, eşeleyenlere, eleyenlere, elediklerimize… Bize katkı sağlayanlara, bizim etki alanımızda olup durumlarını bilmek ve gerekiyorsa yardım etmek zorunda olduklarımıza. Ramazan ayı, nasıl da bir güzelliktir, oruca niyetlenen herkes birlikte bekler ezanı. O güne kadar çok da farkında olmadığımız güneşin batışı nasıl da merkeze oturur genel olarak. Niyet ederiz oruca, oruca niyet büyük iştir, vira bismillah der başlarız yememeye, içmemeye, sıradan olan bazı hatalarımız büyük görünür gözümüze, birbirimize iyilik etmek için ne çok nedenimiz olur günün hemen hemen her saatinde. Öyledir ramazan ayı gidişine değildir bayram, güzel geçirenler, verimli yaşayanlar, doğru davrananlar için kutlanır o zaman… Ramazan ayı boyunca affetmeye yakın dururuz, barışmanın arefesinde. Nasıl da anlamaya hazır dururuz cümlelerin noktalama işaretlerinin ötesinde.
Fakirlik zor iştir bu tamam ama ben sadece maddi imkanları kast etmiyorum. Ben çok parası olan nice; dost fakiri, samimiyet fakiri, güven fakiri, sabır fakiri, tevazu fakiri insanlar bilirim. Onlar için öyle canım yanar ki anlatmak zor. Duaya duran yüreklerde, güven aşılamaya çalıştığımız insanların hatıralarında, zorunu kolaylaştırdığımız insanların izahında, darını genişlettiğimiz insanların sohbetinde, iyiliğe yol alan insanların örneklediklerinin içinde olmak ne büyük zenginliktir. Diğer yandan maddi imkânı açısından fakir ama dostluk, samimiyet, sabır, hoşgörü, gayret zengini nice insanlar bilirim. Onlara da zorluklarını kolay kılacak imkanlar için Rabbimden yardım dilerim.
Ramazan ayını yazıyorum sana, bendeki ramazanı, bir dönem görsel medya ile daha yakın ilişkilerim olduğu dönemdi, beni arayarak “Çocukların orucu sevmesi için ne yapılabilir?” konusunda bir program düzenleyeceklerini, benim katılmamı talep ettiklerini, ayıracakları zamanı belirlerken benim fikrimi almak istediklerini söylediler. Ben de cevap netti hâlâ öyle; “Anneler-babalar ne zaman orucu severlerse çocuklar da o zaman sevecekler” diyerek programa gitmeme gerek olmadığını söyledim. Gençler konusunda aynı şeyi söylemeye cesaret edemem ama konu çocuklarsa ben hâlâ böyle düşünmekteyim. Oruç çarpan etkisi en çok olan ibadetlerden biridir. Kendimizle başlar ve çevremize dönüktür. Birçok şeyi anlamak için fırsattır. Eğlencenin ötesinde, coşkudur. Bence diyorum tüm bunları söylediğim diğerleri gibi. İtiraz edebilirsin, dinlerim. Lakin bir evde iftar telaşesinde yüzler asıksa, iftar sofrası bir ibadetten öte gösterişse, iftar sosyal medya için bir fotoğrafa dönüştüyse zordur asıl olanı anlayabilmek, çocuk için de, büyük için de. Şükre aday ibadetlerimizi özre muhtaç hale getirmek belki de yanlışların en büyüklerinden biridir derim kendimce.
Hülasa, her ne ise yaşadığımız kulluk şemsiyesinin altında olduğu müddetçe; bize de, çevremize de büyük bir huzur ve güvendir. Hayatın kullanma kılavuzuna uygun yaşanması, varlık nedenimize göre şekillendirilmesi iki cihanda da büyük bir zaferdir… İyi bayramlar diliyorum, çocukluğumuzun tadında bayramlar için çocukları fark etmek, büyüdüklerinde anlatacakları anılar biriktirmelerine yardımcı olmak gerekir diye düşünüyorum. Hoşça ve dostça kal… İnanıyorum ki, iyilik sana da çok yakışıyordur…
İlgili Yazılar
Kaydıraç
Gazze’de … kişi daha öldürüldü. Bir hastane ve iki okul bombalandı. Güvenli bölgeye geçmeye çalışan sivillere ateş açıldı. Geçtiğimiz Ekim ayından bu yana katledilen kişilerin sayısı … oldu.
Kaydıramadı.
Eli, parmakları uyuşmuştu sanki. Sustu, içinden sustu ve telefonu aldığı yere koydu.
Mektup VII
Nasılsın? diye sormadım ama sen cevap vermediğin içindir, belki de soruyu yük etmeyeyim diyedir. Bazı cevapsız sorular sorunları besleyebilir diye düşünüyorum ben, şahit oldum çünkü. Birine sordun diyelim, “beni seviyor musun?” diye, öyle ya anlayamadın varsayalım halinden-hareketlerinden, iki türlü yorumlanmaya müsait hâli ve tavrı, o da cevap vermiyor ya. Dön-dolaş beyninde bu sorunun cevabının kalabalığı. Bu sadece sevgi konusunda değil tabii, birçok konuda böyle. Nasılsın? En ciddi sorulardan biridir, cevabı hak eder. Sadece kimin ilgilendiği, kime cevap vereceğinle ilgili ufak tefek kısıtlamalar yapılır cevapta. Nasılsın? denildiğinde kendini kontrol etmen gerekir, nasılsın gerçekten, nasılsın gerçeklerle…
Ahmet Örs’ün Öykülerinde “Edebiyatın Asıl Damarı” / Hak ve Adalet Arayışı
Adalet ve edebiyat arasında bağ kurmak bir bakıma yersiz. Her iki kavramın da hayatı inşa edici yönü son derece açıktır. İnşa edici unsurların çelişki arz etmesi, nihayetinde beklenilmez. Bu cihetle iki kavram arasında doğrudan bir ilinti kurmaktan önce temel teşkil edici yapıya işaret edilmesi gerekir. Bu, insana daha geniş bir perspektif sunar. Bütünlük ve tutarlılık hissi kazandırır. Lakin yine de iş, inceleme ve eleştiriye gelince muhtemel ilişkilerin gözler önüne serilmesi ve somut karşılıkların sunulması icap eder.
Mehcerde Bir Hayat Ozanı Cibran Halil Cibran
Arap edebiyatının önemli ekollerinden biri olan Mehcer Edebiyatına değinmeden evvel “Mehcer” kelimesini tanımlamakta fayda görüyorum. Mehcer; Arapça bir kelime olup hicret edilen yer manasına gelir.Bugün artık Türkçede sıklıkla duyduğumuz göç kelimesi ile eş anlamlı olarak kullanılmaktadır. Hicret (göç) ve muhacir (göç eden kimse) kelimeleri ile de aynı kökten gelmektedir.
Çocuk Özerkliği Olarak Makul Medeniyet
Medeniyet yüzyıllar boyu güneydeydi, sıcağa yakın ılıklık ve soğuktan uzak serinlik zihinlerin olduğu gibi tarımın, ticaretin bereketli ve selamette kalmasını sağlıyordu. Kuzey bilinmeyendi, sertlikti, barbarlıktı, öcüler diyarıydı, ilkesizlik, ölçüsüzlüktü. Gel zaman git zaman, doğudan ve güneyden uzaklaşarak kuzeye ve batıya göç etti medeniyet. Kavgada kazandıktan sonra bunun teorisini oluşturmakta, bilgi iktidarını köklü bir şekilde kurmakta gecikmedi kuzeyli ve batılılar.