Anlamın Çekilişi ve Okuma Eyleminin Krizi

İnsan neden okur? Bu soru, yalnızca bir alışkanlığın gerekçesini değil, insanın kendisiyle olan ilişkisini de sorgulayan ontolojik bir sorudur. Okuma, insanın dünyayı kavrama biçimlerinden biridir; fakat bugün dünyayı kavrama ihtiyacının yerini, dünyayı “tüketme” arzusunun aldığı bir çağın içindeyiz. Bilgiye ulaşmak kolaylaştıkça, bilginin değeri azalmakta; hız, derinliğin önüne geçmekte; yüzeysellik, hakikatin yerini almaktadır.

Oysa okuma, bilgi edinmekten önce bir varlık deneyimidir. İnsan, okuyarak sadece bir metni değil, bizzat kendisini de mütalaa eder. Bu nedenle “okumamak”, salt bir eylemsizlik değil, insanın kendisiyle olan bağını kaybetmesidir.

Fahrenheit 451’in işaret ettiği kriz tam da budur: Kitapların yok edilmesi değil, anlam ihtiyacının ortadan kalkması.

Bugün kitaplar yakılmıyor belki; fakat düşünme yetisi, eleştirel akıl ve içsel derinlik sistematik biçimde dumura uğratılıyor.