Kullanıcı: Bugün kendimi pek iyi hissetmiyorum. Siri son bir haftalık nabız, şeker ve kan basıncı kayıtlarımı çıkarır mısın?
Siri: Listelenmiştir.
Vatandaşlık Numaranız: 1234567891011 ve Hes Kodunuz XY-20212223, sistem taranıyor: Borç kaydı yok, adli sicil kaydı temiz, bulaşıcı hastalığı yok, aşıları tamam, bağışıklık sistemi iyi, “iyi, uyumlu, itaatkâr vatandaş” notu 87, güvenli geçiş yapabilirsiniz…
Saat 18:10’da otoparktan asansöre kırmızı pantolon ve gri gömlek giymiş halde binip 4. kattaki … kafeteryaya çıktınız ve 3 kişiyle saat 21:30’da 3 limonata içtiniz, yemek yediniz ve masanıza 4 kez servis açıldı.
Bu ve benzeri örnekler gönüllü ya/ya da gönülsüz olarak her daim gözetim altında olduğumuzun basit ifadeleridir. İktidar mekanizmaları sadece istisna durumları değil günlük yaşamın kendisini önce disiplin etmek için sonra ise güvenlik için düzenli olarak kayıt edip veri toplamaktadır. 21. yüzyılda ve içinde bulunduğumuz pandemi nedeniyle yaşamımızın büyük bir bölümü ve biraz abartılı da olsa rüyalarımızda dahi olmak üzere denetim mekanizmalarının gözetimi ve çoğu zaman da kontrolü altındadır. Ve güvenlik adına bu gözetim/denetim artık bireylerin mahremiyet kavrayışını ve özgürlük anlayışını aşmış bulunmaktadır, her bir birey “zorunlu” gönüllü olarak bu denetime onay vermektedir.
İnsan ne yiyorsa odur. Alman Atasözü Ne yersen osun. Çin Atasözü Bana ne yediğini söyle, sana kim olduğunu söyleyeyim. Türk Atasözü Kavramların Kokusu/Tadı Latince “cultura” sözcüğünden gelen kültür, genel olarak işleme veya toprağı işleme anlamındadır. Etimolojik olarak “tarım” anlamını taşıyan kültür, daha sonra Batı dillerinde “culture” olarak kullanılmıştır. Fonetik bir benzerlikle Türkçeye “kültür” alarak yansımıştır. …
Ahlaki veya politik yansıma durumlarında entelektüel konumlandırma, duygusal alan içinde ve bu alan aracılığıyla oluşturulur. Bugün burada bana görünen duygu, öfke fenomeninde, adaletsizlik duygusundan ötürü görülebilir. Çocuklar tarafından bu en temeldeki duygusu hissetme hususunda büyüklerden daha iyi görünmektedirler. Çocuklar için Felsefe Atölyeleri kapsamında bir çember olarak birbirinin yüzüne bakarak hem dinleme hem anlama hem de başkalarının gözüyle hayata bakabilme kapasiteleri geliştiren çocuklar, ifade ettikleri değer yargılarıyla esasen duygularına göndermede bulunmaktadırlar.
İnsan, kulluk yani verili yetenek ve kapasitesi gereği kendisine tahsis edilen görevleri icra etmek için yaratılmıştır. Kulluk ise ‘söz dinlemek’ demektir. Nitekim Yüce Allah’a göre, ‘her türlü sözü dinleyip en iyisine uymak’, erdemine vurgu yapan: “…Çünkü onlar, çeşitli sözler duyar, farklı görüşler dinler; ama onların en güzeline, Allah’ın sözüne uyarlar…” tespiti, aklı başında olan insan için en değerli kulluktur. Bu kulluğun gösteri alanı ise dünya hayatıdır. Yine bu hayatın en güzel gösterisi de ibadet ve adalettir.
Jeremy Bentham’ın ortaya attığı kavram bir hapishane inşası ya da toplum mimarisi iken, Foucault’da bu modern devletin ıslah ediciliğinde belirgin bir unsur olarak karşımıza çıkar. Modern devletleri, hükümran devletlerden ayıran en önemli unsur toplumun ıslah etme biçimleridir.
Panoptikon ve Varolmanın Dayanılmaz Ağırlığı
Kullanıcı: Bugün kendimi pek iyi hissetmiyorum. Siri son bir haftalık nabız, şeker ve kan basıncı kayıtlarımı çıkarır mısın?
Siri: Listelenmiştir.
Vatandaşlık Numaranız: 1234567891011 ve Hes Kodunuz XY-20212223, sistem taranıyor: Borç kaydı yok, adli sicil kaydı temiz, bulaşıcı hastalığı yok, aşıları tamam, bağışıklık sistemi iyi, “iyi, uyumlu, itaatkâr vatandaş” notu 87, güvenli geçiş yapabilirsiniz…
Saat 18:10’da otoparktan asansöre kırmızı pantolon ve gri gömlek giymiş halde binip 4. kattaki … kafeteryaya çıktınız ve 3 kişiyle saat 21:30’da 3 limonata içtiniz, yemek yediniz ve masanıza 4 kez servis açıldı.
Bu ve benzeri örnekler gönüllü ya/ya da gönülsüz olarak her daim gözetim altında olduğumuzun basit ifadeleridir. İktidar mekanizmaları sadece istisna durumları değil günlük yaşamın kendisini önce disiplin etmek için sonra ise güvenlik için düzenli olarak kayıt edip veri toplamaktadır. 21. yüzyılda ve içinde bulunduğumuz pandemi nedeniyle yaşamımızın büyük bir bölümü ve biraz abartılı da olsa rüyalarımızda dahi olmak üzere denetim mekanizmalarının gözetimi ve çoğu zaman da kontrolü altındadır. Ve güvenlik adına bu gözetim/denetim artık bireylerin mahremiyet kavrayışını ve özgürlük anlayışını aşmış bulunmaktadır, her bir birey “zorunlu” gönüllü olarak bu denetime onay vermektedir.
Bu yazının devamı 204. sayıda.
Devamını okumak için satın alın
Bu sayıyı satın aldığınızda tüm yazılar açılır.
204. Sayıyı Satın AlGiriş yap
İlgili Yazılar
Yemekteyiz: Kendi(liği)mizi Yiyoruz
İnsan ne yiyorsa odur. Alman Atasözü Ne yersen osun. Çin Atasözü Bana ne yediğini söyle, sana kim olduğunu söyleyeyim. Türk Atasözü Kavramların Kokusu/Tadı Latince “cultura” sözcüğünden gelen kültür, genel olarak işleme veya toprağı işleme anlamındadır. Etimolojik olarak “tarım” anlamını taşıyan kültür, daha sonra Batı dillerinde “culture” olarak kullanılmıştır. Fonetik bir benzerlikle Türkçeye “kültür” alarak yansımıştır. …
Felsefe Atölyeleri Kapsamında Ahlaklı Eylemlere Dair Süreklilik : Öteki, Empati, Çeşitlilik, Çoğulluk
Ahlaki veya politik yansıma durumlarında entelektüel konumlandırma, duygusal alan içinde ve bu alan aracılığıyla oluşturulur. Bugün burada bana görünen duygu, öfke fenomeninde, adaletsizlik duygusundan ötürü görülebilir. Çocuklar tarafından bu en temeldeki duygusu hissetme hususunda büyüklerden daha iyi görünmektedirler. Çocuklar için Felsefe Atölyeleri kapsamında bir çember olarak birbirinin yüzüne bakarak hem dinleme hem anlama hem de başkalarının gözüyle hayata bakabilme kapasiteleri geliştiren çocuklar, ifade ettikleri değer yargılarıyla esasen duygularına göndermede bulunmaktadırlar.
Adaletin Teolojisi Üzerine
İnsan, kulluk yani verili yetenek ve kapasitesi gereği kendisine tahsis edilen görevleri icra etmek için yaratılmıştır. Kulluk ise ‘söz dinlemek’ demektir. Nitekim Yüce Allah’a göre, ‘her türlü sözü dinleyip en iyisine uymak’, erdemine vurgu yapan: “…Çünkü onlar, çeşitli sözler duyar, farklı görüşler dinler; ama onların en güzeline, Allah’ın sözüne uyarlar…” tespiti, aklı başında olan insan için en değerli kulluktur. Bu kulluğun gösteri alanı ise dünya hayatıdır. Yine bu hayatın en güzel gösterisi de ibadet ve adalettir.
Sömürgecilik, Apartheid, Panoptikon, İktidar ve Barbarları Beklerken
Jeremy Bentham’ın ortaya attığı kavram bir hapishane inşası ya da toplum mimarisi iken, Foucault’da bu modern devletin ıslah ediciliğinde belirgin bir unsur olarak karşımıza çıkar. Modern devletleri, hükümran devletlerden ayıran en önemli unsur toplumun ıslah etme biçimleridir.
Yası Tutul(a)mayan ve Yüzü Başkasında Yok Sayılanların Varlığı Üzerine
Toplama kamplarında, yaşadıkları şehirlerde, evlerinde, kişiler şiddet aracılığıyla biçimlendirilerek sistematik bir şekilde öldürülmüşlerdi.
Alışverişe devam et