Sosyal Medya Tecessüs Damarını Çatlatmak İçindir

Diyanet İslâm Ansiklopedisi’nde tecessüs, “bir kimsenin özel durumunu merak edip öğrenmek için onun bilgisi ve rızası dışında gizlice araştırma yapmak” olarak tanımlanmaktadır. Kitabımız Kur’ân, tecessüse dair söylenecekleri bir vav harfi, bir lâ edatı ve ‘tecessesû’ fiiline sığdırmış, bunu da zandan sakındıran ve gıybetten men eden iki nehiy arasına yerleştirmiştir. Ve lâ tecessesû: Tecessüs yapmayın! Zannın çoğundan kaçının, başkalarının gizliliklerini araştırmayın, gıybet yapmayın. (Hucurât, 12). Demek ki bir iman toplumunda, gıybet ve tecessüsü bitirmek için birer kelimelik uyarı yeterliymiş.

İslâm toplumu diye, başkalarının özel alanlarına göz-kulak kesilmenin kesin olarak ayıp sayıldığı topluma denir. Terbiye edicisi Allah olmayan, hatta ‘terbiye’ terimini tümüyle kullanımdan kaldırmış toplumlarda ise tecessüs bir yaşam tarzıdır. İslâm toplumunda fertlerin yapacakları (anlık, günlük, haftalık) çok önemli salih ameller vardır. Bu ameller mü’minlere, başkalarının özel hayatlarına meraktan dalgıçlar yollamalarına izin ve fırsat vermez. Her şeyden önce mü’minlerin her an Allah’ı anmak gibi bir ödevleri vardır ve bu ödev onları boş ve çirkin işlerle ilgilenmekten alıkoyar. Gayrimüslim bir toplumda ise insanların özel hayatlarıyla alâkadar olmak sıradan bir iştir.