Politik Estetiğin Alacakaranlığında Kadim Zaman-Mekân Estetiği

Süleyman Mâbedi olmasaydı Roma Panteonu olmazdı, Roma Panteonu olmasaydı Ayasofya olmazdı, Ayasofya olmasaydı Süleymaniye olmazdı. Estetiğin şahikalarını oluşturan dinsel yapı estetiği dayandığı güç ve kudretin dolaysız bir sonucudur.

“Kutsal Bilgelik Kilisesi, İmparator Iustininaos’un dünyaya meydan okumak ve geçmişin büyüklerini geçmek yönündeki bir hamlesiydi. ‘Süleyman, seni geçtim.’ diye fısıldadığı söylenir, 27 Aralık 537 günü daha yeni bitmiş olan kilisesinin muazzam kubbesinin altında ilk kez yürüdüğü zaman. O anın heyecanı içinde, kendi yaptırdığı kubbenin Roma’daki Panteon’un kubbesini ve dolayısıyla onun barındırdığı pagan tanrılarını gölgede bıraktığını da belki sözlerine eklemiştir.”^[1] 

Dinsel yapı estetiği, aslında estetik arayışının kendisinde meşrulaştığı bir şemsiyedir. Diğer taraftan estetik kavramının oluşabilmesi için lazım olan “estetik değer ve yargının” taban bulması için mükemmel bir örneklik teşkil eder. Kilise resim ve ikonları olmasaydı, plastik sanatlar geleneği bulunan Batı kültürü için de plastik sanatlar şeytanî bir uğraş alanı olabilirdi.