Bütün yedileri bir kenara koy, öyle gel. Şiirde ara yediyi. Yedi asır önce, yedi şair tarafından yazılmış şiiri bul getir bana. Cümle kem gözlerin nazarından içten bir Euzu Besmele, İhlas, Felak, Nas, Ayet-el Kürsi’lerle sarıp sarmala.
Sarıp sarmaladım, bağrıma bastım imgeyi. Anladım ki gözsüz görmek ne kadar hırka ise, gördüğüne ermek o kadar derviş.
Körler düğününde ne gelin yadırganır ne damat. Görmektir en büyük kusur.
Bakmak serbest olabilir, arıyla göz göze gelmediğin müddetçe. Petek dolusu konuşup sustum bal gibi. Ve tuttum havada yakaladım imgeyi. Kelebeklerle bakışmalarım hakkındaki yorumlarını sordum yetinmeyip. Gayem kalp atışlarını duymaktı yedinci imgenin.
İmge bu, ne sence ne bence, ne onca telaş arasında kim vurduya gitmez ve gelmez. Giymiş yedi kattan oluşan kaftanını, bir libas ki göz göz olmuş, gümüş sırmadan desenler. Şu bizim saraylara yaraşır kaftanın pile pile eteklerine kadar saçılmış çapaklardan bir yolunu bulup entrika imalı bakışlar salınıyor zihninde.
Çantamdaki mor bilyeler gibi oradan oraya sıçrıyor, hayalimde yedi uyurlar ordusuyla sefere çıkan hülyalı ve mânâlı zafer çığlıklar. Ne şikâyeti, her vuslatta artan muhabbet bizimkisi. Cıvıltısını seveyim yine çıktınız karşıma.
Göz gezdirdim dört köşeyi aradım.
Ne sen var ne ben bir tane Gaffar.
Âşık Veysel
Orduların önünde diz çöktüğü bir yiğit ile yiğidin, her gördüğümde bayılıp yedi günden evvel ayılamadığı bir kızıl sevdanın, al yazmanın, selviden ve yeşilden muradını aldığı, maviden soyunup geldiği ak yavrusu.
Yine karıştırdım renkleri üstad, yoksa tam tersi miydi?
Tamamladıysak renkleri firuzeye, şöyle bir dönüp iyice geçmemişse naz niyazı bırakmamak elden, dizimdeki yaralar iyileşmeden masumane.
Yedi renkli çiçek, çiçeği arayan kız olur da çizgiden, polenlerin ve parfümlerin dileğini yerine getiren yedinci tür kuş olmaz mı? Yedi hameyliden ustalıkla geçip sararıp solduran, yataklara düşüren büyüden sıyrılıp altına, üstüne, sağına, soluna kanat yavrulayıp yedi kat göğü doldurmayagörsün kuşlar. Asırlık ağaçlar selamlar evvela kara sevdayı.
Sararıp solmaktan değil, yedi gün yedi gece intizar gelir şairler ordusu. Ne kadar uzağa gitsek de mesafenin çıkardığı kat daima şiirin katı, has şairler divanı.
Divana destek gerek orduya komutan yedi düvele karşı. Atının sırtına vurduğu gibi kayıplara karışan yiğit de döndüyse saraya, saraya taht, sultana baht, soylu sevdaya yedi gece yedi gün düğün.
Yedi tepeli şehrin her bir tepesine yedişer göz bırakan şairi mi sorarsınız, yedi mânâlı bakışın işaret ettiği şiiri mi? Soru da hak cevap da. Dengeli ve kuvvetli bir rivayete göre çekingen mısraların çarptığı şair delirmiş, üstüne her bir yanını saran ve iten ve seven bakışlar bakmakta ısrarla.
Yediye selam olsun, yediden alıp verene, yedicilerin yediyle alıp veremediğine de. Şiire selam olsun.
Bir kâğıt en fazla yedi defa katlanır derler, derleri dinleyip denemişliğim çoktur fakat ne karın ne yağmurun en en etkileyici damlasını, nakışını rüzgârlardan kurtarıp havada yakalayamayan bakışıma da vah, yetmez ıslıklara, makamlara aldanan bana da.
En çoğu yedi kez tutmuşluğum vardır parmaklarımı mum ışığının alevine, dayanır mı yarın diye ateşe… elmastan rüyalarını görmüştüm hâlbuki evvelinde, inciden gözyaşlarıma dayanamaz, yakut bakışlarım arka çıkar, dünya fani ne de olsa, cihat büyük iş, yüreğe sağlam hikâye gerek, deftere, kaleme sahici şiir.
Ferman sendedir padişahım der şair nihayetinde, göz göz oldu umutlarım, dayanamadım türkülerden merhem sürdüm yüreğime. Talaşlardan küp küp yorganlar, her bir azama batmakta kıymıklar, batsın. Cümlesine, yedi gözümün tastamam yedisine, öz be öz can özüme selam olsun teburdan, candan ve özden şiire…
Bir rüyanın fevkinde
Fevkalade bir gezegende
Yürüyordum durmadan
Ebediyet filizlerini görmek için
Sonsuzluk bahçesinde
Biraz seyrettikten sonra
Nehir kıyısında rastladım
Bir âheng-i hümâya
Susuzluktan bîtâb düşmüştü
Yorgun kanatlarıyla selamladı beni
Dedim: Ey biçare dilhûn!
Neden bekler durursun?
Yudumla âb-ı hayatı
Güneş rengi dudaklarıyla
Uzanıp semaya
Sildi gözlerindeki demi…
Bazı filmler vardır kitap gibi, bazı kitaplar vardır film gibidir. Ne okunması bitsin, ne finali son bulsun dediğiniz sanatsal çalışmalar açıkça gösterir ki, değerli olan buharlaşıp uçmaz. Her gönülde, her sinede kendine bir yer bulur kıymetli işler. Mick Jackson tarafından 1999’da sinemaya uyarlanan film, hayatın anlamını anlamaya, hayatın öğrenmeye ve öğretmeye dayalı olduğuna parmak basan bir yapım. Morrie ile Her Salı adlı film (Tuesdays With Morrie) öğretip öğrendiğimiz, verip aldığımız sürece hayatın güzelliklerle dolu olduğunu zihinlere kazır. Bunun için yapılması gereken aslında çok basit: Etrafa bakmak, gözlemlemek, temaşa etmek.
“Şair ilhamının kaynağı nedir?” sorusu kökleri eskiçağlara kadar uzanan hukuki bir meseleydi. Sorun, cahiliye dönemi Araplarının bir tür edebi eğlencesi olan kaside şairlerine yönelik bakışlarından daha köklüydü. Zira Müslümanlar şiir konusunda iki taraftan Yunan-Roma ve Sasani ahlâkıyla yüzleştiler. Yunan-Roma düşüncesinde şiir etika, Sasani düşüncesinde ise edeb denilen köklü siyasi-hukuki yapıları yeniden diriltebilirdi.
Adını duyduğumuz bir kitap ya da film, odağı kendisine ya da bir benzerine yönlendiriyor. Çünkü çokça duyulur, okunur, görünür ise bir şey, popülaritesi de fazladır, vitrindeki yerini almıştır. Böyle olunca adını sık duymadığımız çalışmalar, eserler ve elbette sinema filmleri, bir köşede öylece kalakalıyor. Peki, bu durum o eserin, filmin kalitesini etkiler mi? Bir eserin değeri onu okuyanın sayısına, kitlesinin büyüklüğüne göre mi değerlendirilir? Bir eserin kalabalık kitleler tarafından düşünülmüyor, yazılmıyor ya da gündemde yer almıyor olması onun niteliğinden bir şey kaybettirir mi?
“Sen neden, kimden kaçtın da bunca zaman derin uykulara daldın?” diye soruyorum kendime. Her günüm bir yıl gibi geçmişçesine derin izler bırakırken kalbimde, “Değdi mi bu kadar uykuya?” diye sormadan edemiyorum. Ashab-ı Kehf’in mücadelesini sen ne kadar yaşadın da kaçmayı hak ettin sorusu gelir ardından. Onlar kadar dinin için mücadele ettin mi? Peki, onlar kadar imanın var mı ki senin? Ama onlar tek değillerdi de senin gibi. Gerçi sen de tek sayılmazsın. Senden öte senden ziyade kaç benlik daha taşıyorsun bu topraktan olma bedende. Taşıdığın her sıfatla yeni bir sen oluyorsun.
Göz, Şiir ve Yedi
Beyaz tülbentler camın arkasında
Ve çıkarılmış insan gözleri
Kırk batman ağırlığında sahici insan gözleri.
İsmet Özel
Bütün yedileri bir kenara koy, öyle gel. Şiirde ara yediyi. Yedi asır önce, yedi şair tarafından yazılmış şiiri bul getir bana. Cümle kem gözlerin nazarından içten bir Euzu Besmele, İhlas, Felak, Nas, Ayet-el Kürsi’lerle sarıp sarmala.
Sarıp sarmaladım, bağrıma bastım imgeyi. Anladım ki gözsüz görmek ne kadar hırka ise, gördüğüne ermek o kadar derviş.
Körler düğününde ne gelin yadırganır ne damat. Görmektir en büyük kusur.
Bakmak serbest olabilir, arıyla göz göze gelmediğin müddetçe. Petek dolusu konuşup sustum bal gibi. Ve tuttum havada yakaladım imgeyi. Kelebeklerle bakışmalarım hakkındaki yorumlarını sordum yetinmeyip. Gayem kalp atışlarını duymaktı yedinci imgenin.
İmge bu, ne sence ne bence, ne onca telaş arasında kim vurduya gitmez ve gelmez. Giymiş yedi kattan oluşan kaftanını, bir libas ki göz göz olmuş, gümüş sırmadan desenler. Şu bizim saraylara yaraşır kaftanın pile pile eteklerine kadar saçılmış çapaklardan bir yolunu bulup entrika imalı bakışlar salınıyor zihninde.
Çantamdaki mor bilyeler gibi oradan oraya sıçrıyor, hayalimde yedi uyurlar ordusuyla sefere çıkan hülyalı ve mânâlı zafer çığlıklar. Ne şikâyeti, her vuslatta artan muhabbet bizimkisi. Cıvıltısını seveyim yine çıktınız karşıma.
Göz gezdirdim dört köşeyi aradım.
Ne sen var ne ben bir tane Gaffar.
Âşık Veysel
Orduların önünde diz çöktüğü bir yiğit ile yiğidin, her gördüğümde bayılıp yedi günden evvel ayılamadığı bir kızıl sevdanın, al yazmanın, selviden ve yeşilden muradını aldığı, maviden soyunup geldiği ak yavrusu.
Yine karıştırdım renkleri üstad, yoksa tam tersi miydi?
Tamamladıysak renkleri firuzeye, şöyle bir dönüp iyice geçmemişse naz niyazı bırakmamak elden, dizimdeki yaralar iyileşmeden masumane.
Yedi renkli çiçek, çiçeği arayan kız olur da çizgiden, polenlerin ve parfümlerin dileğini yerine getiren yedinci tür kuş olmaz mı? Yedi hameyliden ustalıkla geçip sararıp solduran, yataklara düşüren büyüden sıyrılıp altına, üstüne, sağına, soluna kanat yavrulayıp yedi kat göğü doldurmayagörsün kuşlar. Asırlık ağaçlar selamlar evvela kara sevdayı.
Sararıp solmaktan değil, yedi gün yedi gece intizar gelir şairler ordusu. Ne kadar uzağa gitsek de mesafenin çıkardığı kat daima şiirin katı, has şairler divanı.
Divana destek gerek orduya komutan yedi düvele karşı. Atının sırtına vurduğu gibi kayıplara karışan yiğit de döndüyse saraya, saraya taht, sultana baht, soylu sevdaya yedi gece yedi gün düğün.
Yedi tepeli şehrin her bir tepesine yedişer göz bırakan şairi mi sorarsınız, yedi mânâlı bakışın işaret ettiği şiiri mi? Soru da hak cevap da. Dengeli ve kuvvetli bir rivayete göre çekingen mısraların çarptığı şair delirmiş, üstüne her bir yanını saran ve iten ve seven bakışlar bakmakta ısrarla.
Yediye selam olsun, yediden alıp verene, yedicilerin yediyle alıp veremediğine de. Şiire selam olsun.
Bir kâğıt en fazla yedi defa katlanır derler, derleri dinleyip denemişliğim çoktur fakat ne karın ne yağmurun en en etkileyici damlasını, nakışını rüzgârlardan kurtarıp havada yakalayamayan bakışıma da vah, yetmez ıslıklara, makamlara aldanan bana da.
En çoğu yedi kez tutmuşluğum vardır parmaklarımı mum ışığının alevine, dayanır mı yarın diye ateşe… elmastan rüyalarını görmüştüm hâlbuki evvelinde, inciden gözyaşlarıma dayanamaz, yakut bakışlarım arka çıkar, dünya fani ne de olsa, cihat büyük iş, yüreğe sağlam hikâye gerek, deftere, kaleme sahici şiir.
Ferman sendedir padişahım der şair nihayetinde, göz göz oldu umutlarım, dayanamadım türkülerden merhem sürdüm yüreğime. Talaşlardan küp küp yorganlar, her bir azama batmakta kıymıklar, batsın. Cümlesine, yedi gözümün tastamam yedisine, öz be öz can özüme selam olsun teburdan, candan ve özden şiire…
“O cihana sığmaz ondadır cihan.” Âşık Veysel
İlgili Yazılar
Seyir
Bir rüyanın fevkinde
Fevkalade bir gezegende
Yürüyordum durmadan
Ebediyet filizlerini görmek için
Sonsuzluk bahçesinde
Biraz seyrettikten sonra
Nehir kıyısında rastladım
Bir âheng-i hümâya
Susuzluktan bîtâb düşmüştü
Yorgun kanatlarıyla selamladı beni
Dedim: Ey biçare dilhûn!
Neden bekler durursun?
Yudumla âb-ı hayatı
Güneş rengi dudaklarıyla
Uzanıp semaya
Sildi gözlerindeki demi…
Morrie ile Her Salı’dan Hayata ve Eğitime Dair Notlar
Bazı filmler vardır kitap gibi, bazı kitaplar vardır film gibidir. Ne okunması bitsin, ne finali son bulsun dediğiniz sanatsal çalışmalar açıkça gösterir ki, değerli olan buharlaşıp uçmaz. Her gönülde, her sinede kendine bir yer bulur kıymetli işler. Mick Jackson tarafından 1999’da sinemaya uyarlanan film, hayatın anlamını anlamaya, hayatın öğrenmeye ve öğretmeye dayalı olduğuna parmak basan bir yapım. Morrie ile Her Salı adlı film (Tuesdays With Morrie) öğretip öğrendiğimiz, verip aldığımız sürece hayatın güzelliklerle dolu olduğunu zihinlere kazır. Bunun için yapılması gereken aslında çok basit: Etrafa bakmak, gözlemlemek, temaşa etmek.
Şiir Hukuku
“Şair ilhamının kaynağı nedir?” sorusu kökleri eskiçağlara kadar uzanan hukuki bir meseleydi. Sorun, cahiliye dönemi Araplarının bir tür edebi eğlencesi olan kaside şairlerine yönelik bakışlarından daha köklüydü. Zira Müslümanlar şiir konusunda iki taraftan Yunan-Roma ve Sasani ahlâkıyla yüzleştiler. Yunan-Roma düşüncesinde şiir etika, Sasani düşüncesinde ise edeb denilen köklü siyasi-hukuki yapıları yeniden diriltebilirdi.
Değişmek mi Zor Değiştirmek mi? İmparatorlar Kulübü’nde Karakterli Olmayı Aramak
Adını duyduğumuz bir kitap ya da film, odağı kendisine ya da bir benzerine yönlendiriyor. Çünkü çokça duyulur, okunur, görünür ise bir şey, popülaritesi de fazladır, vitrindeki yerini almıştır. Böyle olunca adını sık duymadığımız çalışmalar, eserler ve elbette sinema filmleri, bir köşede öylece kalakalıyor. Peki, bu durum o eserin, filmin kalitesini etkiler mi? Bir eserin değeri onu okuyanın sayısına, kitlesinin büyüklüğüne göre mi değerlendirilir? Bir eserin kalabalık kitleler tarafından düşünülmüyor, yazılmıyor ya da gündemde yer almıyor olması onun niteliğinden bir şey kaybettirir mi?
Derin Uykular
“Sen neden, kimden kaçtın da bunca zaman derin uykulara daldın?” diye soruyorum kendime. Her günüm bir yıl gibi geçmişçesine derin izler bırakırken kalbimde, “Değdi mi bu kadar uykuya?” diye sormadan edemiyorum. Ashab-ı Kehf’in mücadelesini sen ne kadar yaşadın da kaçmayı hak ettin sorusu gelir ardından. Onlar kadar dinin için mücadele ettin mi? Peki, onlar kadar imanın var mı ki senin? Ama onlar tek değillerdi de senin gibi. Gerçi sen de tek sayılmazsın. Senden öte senden ziyade kaç benlik daha taşıyorsun bu topraktan olma bedende. Taşıdığın her sıfatla yeni bir sen oluyorsun.